Brains in Boxes

Onderzoeksarchieven bewaard en ontsloten

Studiedag

Op 18 december 2017 organiseert het Rubenianum een studiedag waar kunsthistorische archieven worden gecontextualiseerd ten opzichte van een specifiek type archieven: onderzoeks- en/of wetenschapsarchieven. De studiedag brengt vertegenwoordigers van academisch en niet-academisch erfgoed samen om ervaringen en ideeën uit te wisselen.
maandag 18 december 2017 - 09:00
Individuele bezoekers
 

Onderzoeksarchieven – of wetenschapsarchieven – nemen een speciale plaats in binnen het archiefveld: ze zijn de neerslag van wetenschappelijk onderzoek en bevatten dan ook stukken van allerlei aard. Dat archiefbescheiden er vermengd geraken met eerder documentaire stukken zal dan ook niet verbazen. Stukken van administratieve aard (zoals correspondentie) bevinden er zich naast zowel ruwe onderzoeksdata (notities, geannoteerde literatuur, berekeningen, tussentijdse rapporten,…) als geanalyseerde gegevens. Het belang van de ruwe onderzoeksgegevens wordt niet altijd onderschreven, wat problemen oproept bij een eventuele ontsluiting van een onderzoekscollectie. Daar komt bij dat onderzoekers vandaag de dag steeds meer digitaal werken, wat ook heel wat nieuwe uitdagingen stelt.

Onderzoekers zijn vaak verbonden aan een instelling zoals een universiteit, waardoor hun archieven bijna automatisch deel gaan uitmaken van het universiteitsarchief. Daarnaast zijn er ook onderzoekers die zelfstandig werken, of geaffilieerd zijn met andere organisaties. Met het bestaan van het Interuniversitair Platform voor Academisch Erfgoed zijn wetenschapsarchieven in de Vlaamse universiteiten reeds goed in beeld gebracht, maar ook andere (erfgoed)instellingen kunnen de uiteindelijke bewaarplaats worden van onderzoeksarchieven. Zo beheert het Rubenianum enkele collecties van kunsthistorische aard, die getuigen van wetenschappelijk onderzoek naar verschillende thema’s en aspecten uit de kunstgeschiedenis. De grootste collectie is die van Ludwig Burchard (1886-1960), de voornaamste Rubensexpert van de 20ste eeuw. Deze collectie bestaat uit talloze notities, foto’s, geannoteerde literatuur, grafiek, correspondentie en dergelijke meer. De stukken met betrekking tot het oeuvre van Peter Paul Rubens zijn een collectie op zich geworden, welke werd gebruikt – én aangevuld – door verschillende generaties kunsthistorici. De collectie getuigt niet enkel van het werk van deze onderzoekers, maar wordt ook een instrument voor historiografisch onderzoek.

Deze studiedag wil vanuit de archiefpraktijken in de erfgoedsector en vanuit een specifiek theoretisch kader kijken naar en leren van onderzoeks- en wetenschapsarchieven. Door vertegenwoordigers van academisch en niet-academisch erfgoed samen te brengen vormt de studiedag een platform om ervaringen en ideeën uit te wisselen voor de verwerving, bewaring en ontsluiting van onderzoeks- en aanverwante archieven.

Programma

09.00-09.30 | Registratie en koffie

  • 09.30-09.45 | Welkom en inleiding
  • 09.45-10.10 | Het belang van wetenschapsarchieven voor wetenschapshistorisch onderzoek, en vice versa | Geert Vanpaemel, KU Leuven
  • 10.10-10.35 | Privaat erfgoed in kaart brengen: Archiefbank Vlaanderen en Erfgoedplus | Sophie Bossaert, Archiefbank Vlaanderen & Jef Malliet, Erfgoedplus
  • 10.35-11.00 | Nederlandse professoren online. Het project Hoogleraren van de SAE | Frank Meijer, Stichting Academisch Erfgoed
  • 11.00-11.05 | Discussie
11.05-11.25 | Koffiepauze
  • 11.25-11.50 | De kunstwerkdocumentatie van het Rubenianum als onderzoeksarchief | Dirk Buelens, Rubenianum
  • 11.50-12.15 | Bewaring en ontsluiting van het archief van Agnes Lietaer | Frieda Sorber, Modemuseum Antwerpen
  • 12.15-12.40 | Illuminare ontsluit kunsthistorisch archief in samenwerking met het RKD. Realisatie van de opname van het archief Hans Nieuwdorp in het Digitaal Corpus Vlaamse Retabels | Hannah De Moor, Illuminare – Studiecentrum voor Middeleeuwse Kunst
  • 12.40-12.45 | Discussie
12.45-14.15 | Lunch
  • 14.15-14.50 | Onderzoeksarchieven en academisch erfgoed in de Universiteit Antwerpen | Trudi Noordermeer, Universiteit Antwerpen – Departement Bibliotheek
  • 14.50-15.15 | Virtueel verbinden. Wetenschapsarchieven aan de Universiteit Gent | Isabel Rotthier, Universiteit Gent - Universiteitsarchief
  • 15.15-15.40 | Opruimen, ontsluiten en gebruikmaken van onderzoeksarchieven in de Universiteit van Amsterdam; bevindingen en resultaten van het opruimen van honderden meters onderzoeksarchief | Gijs Sevenhuijsen, Universiteit van Amsterdam
  • 15.40-16.00 | Discussie en besluit
  • 16.00-16.30 | Rondleiding Rubenianum collecties (optioneel)

Praktisch

Deelname aan de studiedag kost €30 per persoon, €20 voor studenten (broodjeslunch en koffie inbegrepen). Registratie is verplicht.

Inschrijven kan tot en met 13 december 2017 via deze link of via e-mail.

Uw inschrijving is enkel gegarandeerd zodra wij uw betaling van €30 (€20 studententarif) hebben ontvangen.
 
VZW Antwerpen Kunstenstad
Francis Wellesplein 1
2018 Antwerpen
BE42 4097 5857 0154
Mededeling: Rubenianum Studiedag Brains in Boxes, naam van de deelnemer